Die kop erboven bedacht ik vannacht, tijdens een slapeloos moment... Heb hem zowaar onthouden, en nu ik het er zo pront boven zie staan maakt het mij een tikkeltje trots... Ik had aan 't eind van blog 4 nu wel verkondigd dat het volgende over de uitgever & notoir dwarsligger Adolf Brand zou gaan, maar er de afgelopen week over peinzende, besloot ik dat die toch nog maar even moest wachten. Immers, zo was mijn redenatie: vrijwel de gehele periode die ik met mijn Elisarion-Boysblog zeg te bestrijken wortelt in de romantiek of hoog-romantiek en wat weten mijn volgers daar nu eigenlijk van? Denken ze aan zoiets als 'rumbonen, rozen en rode wijn,' een zigeunerstrijkje, en een leuk juffertje of 'n kek ventje op je knie,' als ik er hier over begin? Ik had dan wel op het allereerste blog een inleidend tekstje geschreven, maar wat voor algemeen beeld heeft mijn volger eigenlijk van die 2e helft der negentiende eeuw? Dus besloot ik er een extra blog tussen te breien. En wees gerust; ik doe er echt alles aan het luchtig en aangenaam leesbaar te houden!    

Met 'n hink-stap-sprong door een kunststroming!

De periode die door historici in het algemeen als De Romantiek wordt gezien, gluurde als levensvisie tegen het eind van de achttiende eeuw al aan de mistige kim, en zou tot ver in de eeuw erna en soms zelfs op het begin van de volgende, op de kunstwereld een enorme invloed uitoefenen. Het was vooral de intellectuele bovenlaag in Frankrijk, Duitsland en Engeland, met in hun kielzog de kunstenaars, die de koel-verstandelijke aanpak die De Verlichting met zijn wetenschappelijke benadering met zich mee had gebracht meer dan zat was.

Het zoeken naar de zin van het bestaan met in het verlengde van de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd en de Franse revolutie het gemis aan een toekomstperspectief, zette de deur wagenwijd open voor een vlucht uit het heden. Open voor een vlucht in een droomwereld waar die tot dan zo opgepropte emoties nu juist werden gekoesterd. Een vlucht in een geïdealiseerd verleden, in religie, in occultisme en raadselachtige sprookjes. In de mystiek van het leven en in een verheerlijking van de natuur.

Die werkelijkheid werd tot in het perverse vormgegeven, en het eigen 'ervaren' zou met 'een verlangen naar het onbereikbare' hét centrale thema van de romantiek worden. Van Goethe’s Die Leiden des jungen Werthers tot Keats’ La belle dame sans merci, geraakte de poëzie en proza bezwangerd van typisch romantische motieven als ‘de onbereikbare liefde,’ of het 'door een raadselachtige verlokking de dood tegemoet treden...'

Beïnvloed door hun literaire collega’s raakten ook beeldende kunstenaars en musici in de ban van de romantiek. Werd tot ver in de achttiende eeuw beeldende kunst in de eerste plaats gezien als een verfijnde afspiegeling van de al dan niet religieuze werkelijkheid, en dit zeker niet in de eerste plaats bedoeld als expressiemiddel van de uitvoerende kunstenaar, de nieuwe stroming bracht daar geleidelijk verandering in. Geestverwanten zoals de schilders Goya, Friedrich en Füssli kozen er voor om al rebellerend tegen de gevestigde mening in te gaan.